Windows 7 Native VHD Desteği – Dual Boot Senaryoları

Windows 7 üzerinde yer alan Native VHD desteğine değindiğimiz makalenin sonlarında belirttiğimiz üç ayrı Dual Boot senaryosu vardı. Bu senaryolardan ilki, tek bir fiziksel disk üzerinde yer alan farklı iki sanal disk üzerine işletim sistemlerinin kurulması ve fiziksel disk üzerinden değil, iki ayrı sanal disk üzerinden Dual Boot işleminin gerçekleştiriliyor olmasıydı.

Şekildeki konfigürasyon amacımızı daha rahat açıklayacaktır.

Bu konfigürasyonu gerçekleştirmek için kullandığım ortam şu şekildeydi:

Lenovo T61 Notebook

CPU: Core 2 Duo @ 2.10 Ghz

RAM: 4GB DDR2

Üzerinde yer alan 160 GB lik disk sadece bu yazı dizisinde bahsedeceğimiz uygulamalar için konfigüre edildi. Üzerinde Windows Server 2008 R2 koşuyor. Windows Server 2008 üzerinde ise Hyper-V rolü mevcut ve aşağıda göreceğiniz tüm Screenshotlar Hyper-V üzerinden alındı.

Hyper-V üzerindeki sanal makina konfigürasyonunda ise 2GB RAM ve 80 GB Disk tanımlı.

Uygulamaya geçerken, Hyper-V üzerindeki sanal bilgisayarı Windows 7 ISO suyla boot ettim. (Buradan itibaren “Bilgisayar” olarak geçecek, tanımlamak için ayrıca Sanal Bilgisayar demeyeceğim) Bilgisayarın sabit diski boş bir diskti. İlk etapta yapacağımız işlemler bu sabit disk üzerinde iki ayrı sanal disk oluşturmak üzerine kurulu.

Windows PE ortamında kullanacağımız dil ve klavye ayarlarını belirledikten sonra “Next” butonuyla Win PE ortamına geçebiliriz.

İlk aşamada kurulum dilini belirledikten sonra yapmamız gereken şey Windows PE ortamındaki komut satırını çalıştırmak. Komut satırına geçmek için “Install” ekranında Repair Your Computer opsiyonunu seçerek açılan araçlardan “Command Prompt” u seçebiliriz veya klavye kısayolu olarak Shift + F10 a basarak komut satırı aracını çalıştırmak mümkündür.

Komut satırına geçtikten sonra disk üzerinde yapılacak konfigürasyonlar için DISKPART aracını kullanmamız gerekiyor. “DISKPART” yazarak Enter’a bastığımızda DISKPART aracı kullanıma hazır hale gelmektedir.

Bu aracı kullanarak farklı diskler üzerinde farklı mantıksal sürücüler oluşturabilir oluşturduğumuz bu sürücüler üzerine farklı sürücü harfleri atayabiliriz. Kısacası DISKPART aracını kullanarak Windows altında yer alan Disk Management aracını kullanarak yapabileceğimiz herşeyi yapmamız mümkündür.

İlk olarak “LIST DISK” komutunu kullanarak bilgisayarımıza takılı olan diskleri ve bu disklerin numaralarını listeliyoruz. Komutun sonucu olarak Disk 0 kodunda 79 GB (Yaklaşık 80 GB) bir diskin takılı olduğunu görebiliriz.

Bundan sonra çalıştıracağımız komutların bu disk üzerinde uygulanması için “SEL DISK 0″ komutunu kullanarak Disk 0 diskini seçiyoruz. Diskpart aracı üzerinde komutların kısaltılarak kullanılması mümkündür. Örneğin “SELECT DISK 0″ komutu yerine “SEL DISK 0″ komutunu kullanabiliriz.

Disk 0 diskini seçtikten sonra “CREATE PARTITION PRIMARY” komutu ile bu disk üzerinde primary bir partition oluşturuyoruz. “SIZE” parametresi kullanılarak fiziksel disk üzerinde oluşturulan partitionların boyutu değiştirilebilir.

Partition oluşturduktan sonra “FORMAT FS=NTFS QUICK” komutu ile oluşturduğumuz bu partition’u NTFS dosya sistemi kullanarak biçimlendiriyoruz ve bu biçimlendirmenin “QUICK” parametresiyle hızlı biçimlendirme olmasını sağlıyoruz.

Partition oluşturulduktan sonra “LIST VOL” komutunu kullanarak disk üzerinde oluşturulan volume bilgilerini görüntüleyebiliriz. Komutun çıktısında göreceğimiz üzere 79 GB lik partitionumuz NTFS dosya sistemiyle biçimlendirilmiş ancak herhangi bir sürücü harfi ya da yolu yok.

“ASSIGN” komutunu kullanarak DISKPART aracının bu Volume üzerine bir sürücü harfi atamasını sağlayabiliriz. Bu komutu kullandıktan sonra yeniden “LIST VOL” komutunu yazdığımızda çıktıda 79 GB lik NTFS partitionumuzun C: sürücü harfini aldığını görüyoruz. “LIST VOL” komutu, “LIST VOLUME” komutunun kısaltması olarak kullanılmaktadır.

Bu noktadan itibaren yapacağımız işlemler C: sürücüsü üzerinde VHD dosyaları oluşturmak ve bu dosyalar üzerinde volumeler oluşturmak şeklinde devam edecek. Bu işlemler yalnızca Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 sürümleri üzerinde desteklenmektedir.

İlk olarak “CREATE VDISK FILE=”C:\Windows7rtm.vhd” MAXIMUM=40000 type=EXPANDABLE” komutunu kullanarak C: sürücüsü altında Windows7rtm.vhd isminde bir sanal disk dosyası (VHD Dosyası) oluşturuyoruz. Bu diskin alabileceği Maksimum boyutu 40000 MB ve diskin tipini genişleyen olarak seçiyoruz. Disk tipi olarak FIXED seçeneğini kullanırsak VHD nin oluşturulduğu disk üzerinden 40000 MB lik alan doğrudan bu VHd dosyasına atanacaktır. EXPANDABLE parametresi kullanıldığında ise sanal disk olan VHD dosyası üzerine veri eklendikçe VHD dosyasının fiziksel disk üzerinde kapladığı alan artacaktır.

Sanal disk olarak kullanılacak VHD dosyasını oluşturduktan sonra “SELECT VDISK FILE=”C:\Windows7rtm.vhd” komutuyla oluşturduğumuz sanal diski seçiyoruz. Bunu takiben çalıştıracağımız “ATTACH VDISK” komutu seçmiş olduğumuz sanal diskin fiziksel bilgisayara mount edilmesini ve bu şekilde bundan sonra yapacağımız işlemlerin sanal disk üzerinde yapılmasını sağlayacaktır.

Sanal diskimizi Mount ettikten sonra “CRE PART PRI” komutunu kullanarak bu sanal disk üzerinde PRIMARY bir PARTITION oluşturabiliriz. “CRE PART PRI” komutu “CREATE PARTITION PRIMARY” komutunun kısaltması olarak kullanılabilir.

Bunun devamında “FORMAT FS=NTFS QUICK” komutu ile oluşturduğumuz partition’u NTFS dosya sistemini kullanarak biçimlendiriyoruz.

Son olarak bilgisayara mount ettiğimiz VHD dosyasına bir sürücü yolu belirlememiz gerekiyor. Bunun için ise “ASSIGN LETTER=I” komutunu kullandım. Bu sayede oluşturduğum VHD üzerinde yer alan partition bilgisayar üzerinde I: sürücü harfiyle gösterilecek.

Bu noktada “LIST VOL” komutunu kullanarak bilgisayar üzerinde yer alan VOLUME’leri listelememiz mümkündür. Sanal Diskimizin bilgisayara takılı olduğunu kontrol amaçlı olarak burada “LIST VOL” komutunu kullandım.

Ayrıca “LIST VDISK” komutu aracılığıyla bilgisayar üzerine takılı olan Virtual Diskleri listelememiz mümkündür. Komutun çıktısında görüldüğü üzere C:\ altında yer alan Windows7rtm.vhd dosyası Disk 1 olarak tanımlanmış durumdadır.

Bundan sonraki aşamada “EXIT” komutu ile DISKPART aracından çıkabiliriz ve komut satırını kapatabiliriz.

Bundan sonra Windows 7 kurulumuna devam edeceğiz. “Install” diyerek kuruluma geçiyoruz.

End User Licence Aggreement’ı onaylayarak “Next” butonuyla bir sonraki aşamaya geçiyoruz.

Bu aşamada yapılacak kurulum tipi olarak “Custom” seçeneğini seçmemiz ve işletim sisteminin hangi diske kurulacağını seçmemiz gerekmekte.

Bilgisayara takılı olan diskler arasında “Disk 1 Partition 1″ olarak görülen diskimiz, aslında Disk 0 Partition 1 (yani C: sürücüsü) üzerinde oluşturduğumuz Windows7rtm.vhd isimli dosyadır. İşletim sisteminin kurulacağı disk olarak “Disk 1 Partition 1″ seçildiğinde kurulum aracında “Windows cannot be installed on Disk 1 Partition 1.” Şeklinde bir uyarı mesajı almaktayız. Bu uyarıyı göz ardı edip “Next” diyerek kuruluma devam ediyoruz.

Kurulum normal bir şekilde gerçekleşiyor. Kurulum süresinde Windows 7 kurulumu bir ya da iki kez bilgisayarı yeniden başlatabilir. Bu normal bir durumdur.

Kurulum sona erdiğinde bilgisayarı kullanacak kullanıcının adı ve bilgisayarın adı belirlenmeli, bir sonraki aşamadaysa kullanıcının şifresi oluşturulmalıdır. Bu işlemlerin ardından Windows 7 ilk defa açılacak ve kullanıcının masaüstü oluşturulduktan sonra kullanıcı girişi gerçekleşecektir.

Bundan sonraki aşamada bilgisayara Windows Server 2008 R2 DVD sini takarak bilgisayarı DVD den başlatmamız ve Dual Boot konfigürasyonun ikinci ayağını gerçekleştirmemiz gerekecektir.

Windows Server 2008 R2 kurulumunun girişinde yine kurulum dili ve klavye ayarlarını seçerek “Next” butonuyla devam ediyoruz.

Burada kuruluma geçmeden önce komut satırına ulaşmamız gerekiyor. Bunun için daha önce olduğu gibi “SHIFT + F10″ klavye kısayolunu kullanıyoruz.

DISKPART aracını çalıştırarak “LIST DISK” komutuyla bilgisayara takılı fiziksel diskleri listeliyoruz. Daha sonra “SEL DISK 0″ ve “LIST VOL” komutlarıyla DISK 0 fiziksel diksi üzerinde yer alan Volume bilgilerini listeliyoruz.

DISKPART aracı üzerinde kullanacağımız komutlar bir önceki kullandığımız komutlarla hemen hemen aynı. Aradaki farklar ise oluşturulan Virtual Disk (VHD) dosyasının adı ve alabileceği maksimum boyut gibi detaylar.

Burada kullandığımız temel komutları hatırlayacak olursak:

“CREATE VDISK FILE=”C:\Windows2008r2.vhd” MAXIMUM=40000 Type=EXPANDABLE” komutuyla C:\ sürücüsü altında Windows2008r2.vhd isminde genişleyen bir VHD dosyası oluşturuyoruz. Bu dosyanın alabileceği maksimum boyutu ise 40000 MB ile sınırlandırıyoruz.

“SELECT VDISK FILE=C:\Windows2008r2.vhd” Komutu ile oluşturduğumuz Virtual Disk üzerinde işlem yapmak üzere diski seçiyoruz.

“ATTACH VDISK” komutu ile sanal diski fiziksel bilgisayara mount ediyoruz.

“CRE PART PRI” komutu ile attach ettiğimiz bu sanal disk üzerinde bir primary partition oluşturuyoruz.

“FORMAT FS=NTFS QUICK” komutu ile oluşturduğumuz partition’un NTFS dosya sistemi ile biçimlendirilmesini ve bu işlemin “HIZLI” yapılmasını sağlıyoruz.

Biçimlendirme işlemlerinden sonra “ASSIGN LETTER=S” komutu ile bu diskin S: sürücü harfiyle tanımlanmasını sağlıyoruz. Bu komutu takibne “LIST VOL” komutunu çalıştırdığımızda S: Volume’ü ile ilgili bilgilere ulaşabiliriz.

Bu işlemleri gerçekleştirdikten sonra “EXIT” komutuyla DISKPART aracından çıkmamız mümkündür. Bundan sonrasında kuruluma normal şekliyle devam edeceğiz.

INSTALL dediğimizde DVD üzerinde yer alan Windows Server 2008 R2 sürümlerinin listesi karşımıza geliyor. Kurulumunu gerçekleştireceğimiz sürümü seçerek “NEXT” butonuna basıyoruz.

EULA’yı onayladıktan sonra karşımıza bilgisayara takılı olan disklerin listesi gelecektir.

Burada görüntülenen Disk 1 Partition 1 ise az önce oluşturmuş olduğumuz C:\ altında yer alan Windows2008r2.vhd dosyasından başkası değil. Kurulum hedefi olarak “Disk 1 Partition 1″ i seçtiğimizde “Windows cannot be installed on Disk 1 Partition 1.” Şeklindeki uyarı mesajının geldiğine daha önce değinmiştik.

Burada da daha önce yaptığımız gibi bu uyarıyı görmezden gelerek kuruluma devam edeceğiz.

Kurulum normal şekliyle tamamlandığında Administrator isimli kullanıcının şifresini oluşturmamız istenecek.

Administrator şifresini oluşturduğumuzdaysa Server 2008 R2 üzerine oturum açılacak ve masaüstü ortamı oluşturulacaktır.

Bundan sonraki aşamada bilgisayarı yeniden başlattığımızda aşağıdaki gibi bir Dual Boot ekranıyla karşılaşacağız.

Burada yer alan “Windows 7″; C:\ sürücüsü üzerinde yer alan Windows7rtm.vhd dosyasını, “Windows Server 2008 R2″ ise, C:\windows2008r2.vhd dosyasını göstermektedir. Hangisini seçerseniz seçin doğru işletim sisteminin açıldığını göreceksiniz.

Bu makalemizde Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 üzerinde yer alan Native VHD desteğini kullanarak iki ayrı VHD dosyası oluşturduk, bu VHD dosyalarının üzerine farklı işletim sistemleri kurduk ve Dual Boot konfigürasyonumuzu gerçekleştirdik.

Bundan sonraki aşamada fiziksel disk üzerine kurulu olan bir işletim sistemi ile aynı disk üzerinde oluşturulan bir VHD dosyasının Dual Boot edilmesine ilişkin bir makale hazırlıyor olacağım.

Bir başka makalede görüşmek dileğiyle.

İyi Çalışmalar.